Es purgunta e un RATUERA i e ALIENANTI.
Primeru, li na Kabu Verdi, bilingismu e utopia. Na liberdadi, Kabuverdianus raramenti ta papia purtuges. Purtantu, e ridikulu spera ma es ta ben dumina purtuges sima es ta dumina kabuverdianu. Nen e ka indispensavel! Sugundu, siensia ta difende ma ka e kredivel un inkeritu fetu pa algen influenti na se blog, PA BAXU di se tezi, ta purgunta kenha ki ta konkorda ku kel tezi. Si era na un julgamentu, advogadu di parti kontrariu ta kortaba-el konbersu logu – alegandu ma risposta di inkiridu ta bai ser induzidu, influensiadu, parsial. Purtantu, inaseitavel! I juis ta ordenaba inkiridu pa ka risponde o, si dja el risponde dja, pa Tribunal ka konsidera kel risposta VISIADU. Pabia di kes 2 kuza li, purgunta e un RATUERA!
Pamodi ki el e un purgunta ALIENANTI? Pabia el ta inferioriza lingua kabuverdianu – ifetivamenti, priokupason di blogista ka e si nu ta fika ta skrebe nos lingua maternu ku menus eru ortografiku. Nos eroi Amílcar Cabral fla – i dretu – ma lingua purtuges e nos maior ERANSA di kolonialistas purtuges. Cabral ka fla ma lingua purtuges e nos maior KANGA. Pa kaba ku pulitika multisekular violentu di alienason, Cabral da se vida. Ku plenu ofisializason di kabuverdianu, nos disendentis ta pasa ta TRA PRUVEITU di lingua purtuges (un patrimoniu / non kanga) kuandu es meste-l. Eransa = patrimoniu = kuza ki bu ta uza ora ki el ta faze-bu filis. Eransa ka e kuza inpinjidu, ki bu ten ki uza a forsa. Nu ka ten ki uza purtuges pa kumunika (oral o pur skritu) ku nos konpatriotas, korendu risku di pasa burgonha, pa sisi. Isu e alienason! Gosi nos nu e livri !
Purgunta ADEKUADU e kuze ki ta fasilita vida di nos disendentis – ALUPEC o un ortografia di nos lingua maternu DIPENDENTI di ortografia di purtuges? Istu e, mas inpurtanti e nivel di filisidadi di Kabuverdianus i non ku ki nivel di kureson ortografiku ki Kabuverdianus ta ben fika ta skrebe purtuges, ingles o franses! So alienadu ka ta poi se filisidadi na sentru. So ajenti di kolonialistas ta tenta subjuga otus a ses interesi ejemoniku.
Maior parti di kumunikason skritu fetu pa Kabuverdianus li na tera e pa otus Kabuverdianu le. Ku dizenvolvimentu, tendensia e des verdadi fika kada ves mas evidenti. Alias, pur izenplu: gosi maior parti di nos studantis universitariu sa ta studa li na nos tera; nu sa ta bira un pais ki ta resebe imigrantis; so di 2005 pa gosi, turistas anglofonu, di zeru, bira mas txeu ki turistas luzofunu; etc., etc.
Diaspura Kabuverdianu ta riprizenta mas di metadi di nos Nason. Maior parti del ka sta na paizis luzofunu. Purtuges ta sirbi pa kumunika apenas ku serka di 3% di populason mundial. Kel diaspura ki ka sta na paizis luzofunu normalmenti sta interesadu na prende lingua kabuverdianu, non purtuges.
ALUPEC ta ben fasilita nos disendentis na skrebe kabuverdianu, pabia kriansas ka ta ben ten nisisidadi di purgunta, pur izenplu: “mama, na palavra ‘prosimu’, son [s] ta skrebedu ku C, SS, Ç o X?” Pamodi? Pabia na ALUPEC kada son ta skrebedu so di un manera (so ku un letra) na tudu palavra.
Nos disendentis ta ben fika ta MESTE skrebe purtuges raramenti. Si ALUPEC ta ben fasilita nos disendentis bida, nton kela ki e inpurtanti! I prontu! Ses filisidadi ki e fundamental! So un buru ta prifiri ten 2 prublema duranti 100% di se bida, na nves di 1 PRUBLEMA i RARAMENTI!
